Fordómaleysi, víðsýni og að taka hlutunum með opnum huga er í mínum augum einhverjir allra aðdáunarverðastu eiginleikar sem hægt er að hafa. Ég fell alltaf í stafi þegar ég hitti fólk sem er þessum hæfileikum gætt, þannig fólk er eiginlega á æðra plani en við hin.

Í yfirstandandi metnaðarfullri betrumbót sálu minnar og persónuleika hef ég lagt verulega áherslu á að verða ein af þessum æðri verum. Það datt eiginlega upp í hendurnar á mér við það að flytja hingað að nýta mér að kynnast nýrri þjóð með opnum huga og án fordóma. Jafnframt er hér búandi vænn slatt af fólki upprunnið frá öðrum menningarsvæðum en Skandinavíu og því enn frekari möguleikar á að sýna takmarkalausa víðsýni.

Eins einfalt og þetta hljómar þá pirrar mig afskaplega mikið hvað þetta getur verið erfitt. Það er ekki stóra málið að taka bleiknefjuðu Dönunum vel og flesta daga er ég mjög jákvæð í þeirra garð - ég get þó upplýst að fordómaleysi er ekki eitt af orðunum sem lýsa danskri þjóðarsál best. Eins og ég hef minnst á áður nota ég óhæfilega löng ferðalög til og frá vinnu til að glugga í blöðin. Þar sem ég er græningi í danskri blaðamenningu undraðist ég fljótt hversu andsnúin Tyrkjum, Asíubúum og öðrum hörundsdekkri íbúum landsins dönsku blöðin voru. Og þau voru ekkert að fela það eða að reyna að lauma því lævíslega í gegnum "hlutleysislegar" frásagnir. Á hverjum einasta degi las ég frétt um eitthvert ofbeldisverk sem einhver úr ofantöldum hópi hafði framið enda samviskusamlega tilgreindur uppruni viðkomandi nema að um hreinræktaðana danskan bleiknefja væri að ræða - þá þótti af einhverjum ástæðum ekki auka fréttagildið að nefna ættfræðina. Ef þetta blessaða fólk hafði látið hjá líðast í heilan sólarhring að fremja einhvern ofbeldisglæpinn var tækifærið notað til að tíunda hversu miklu samfélagið eyddi af peningum í að borga fyrir dönskukennslu, félagslega aðstoð, læknishjálp, túlka og þar um líkt fyrir þessa hópa.

Einn morguninn vaknaði ég óvenjulega glæsileg og var því frekar fljót að mála mig í lestinni. Þann morgun hafði ég því enn nú betri tíma til að lesa blessuð blöðin. Þá rakst ég á öggupínulitinn greinarstúf sem eiginlega studdi þessa upplifun mína. Þar var verið að greina frá niðurstöðum rannsóknar sem hafði kannað samræmi milli kynþátta "meintra" nauðgara. Í ljós kom að síst fleiri gerendur voru úr hópi múslima eða annarra hörundsdökkra kynþátta, fullkomið samræmi var á milli fjölda þeirra í landinu og fjölda þeirra sem voru ásakaðir um nauðgun! ...........aftur á móti var fréttaflutningur af nauðgunum þar sem þessir hópar áttu í hlut uþb TÍFALDUR á við aðrar minna áhugaverðar nauðganir, þar sem fórnarlambið var svo sorglega óheppið að vera nauðgað af ósköp venjulegum Dana.

Þrátt fyrir þessa upplifun mína finn ég að ég er meira á varðbergi gagnvart akkúrat þessu fólki sem mér finnst óréttlátlega veist að hérna. Ég reyni eins og ég get að minna mig á að ég hafi enga ástæðu til að búast við illu frá þeim frekar en öðrum sem ég mæti á förnum vegi - en ósjálfrátt vaknar alltaf upp meira óöryggi í þeirra návist og ég hef akkúrat enga ástæðu til. Enginn þeirra hefur sýnt mér annað en háttvísi og ljúfmennsku. ............ ÞVÍ Í ANDSKOTANUM GET ÉG ÞÁ EKKI TEKIÐ ÞEIM MEÐ SAMA ÆÐRULEYSI OG ÖÐRUM !!!!!!!!!! Auðvitað er auðvelt að afsaka sig með því að maður þekki þetta fólk ekki eins og hina og sé alltaf hræddari við það sem maður ekki þekkir ..... en samt mér finnst það verulega þunn skýring. Ég hallast frekar að því að öll neikvæðnin sem maður hefur hlustað á í gegnum tíðina síist inn þó maður berjist gegn því.

Það síðan fær mann til að hugsa að maður ætti að vera varkár í tali sínu um náungann ...... það er auðvelt að sverta mannorð fólks og hópa með orðum og látbragði - jafnvel þó enginn sannleiksvottur sé í því sem gefið er í skyn.

Það er satt að segja búið að vera nokkuð mikið annríki hér í Baunaríki og því ekki mikill tími til skrifta .... en hér kemur vænn skammtur.

Jæja þá eru þessi hátíðin yfirstaðin .... og maður lifði hana af enn einu sinni, merkilegt nokk. Ég var komin á hinn myndarlegasta jólablús eins og oft áður á aðventunni og fannst allt ljótt og púkalegt hérna, heimskulegir siðir og leiðinlegur jólakúltúr. Satt best að segja var ég með hrikalega heimþrá og vorkenndi mér óendanlega mikið fyrir að geta ekki verið með mínu fólki eins og áður. Það var ekki fyrr en ég setti í pott hangikjötið frá minni yndislegu systur og jólalyktin kom í húsið að maður aðeins jafnaði sig og fékk aftur trúna á það góða í þessum heimi. Og varð svo sem að viðurkenna að það var nú bara pínu jólalegt hérna og ekkert allt jólaskrautið yfirgengilega smekklaust.

Maður setti sig náttúrulega bara í gírinn og brunaði í sumarhús fjölskyldunnar þar sem jólin skyldu haldin. Farangurinn var eins og 18 manna kaupóð fjölskylda væri að koma beint frá Glasgow. Smá-áfall hjá tengdó þegar þau sáu farangurinn, en þetta er svo vel uppalið fólk að þau voru fljót að setja viðeigandi velþóknun og velkomin á andlitið. Ég var auðvitað búin að kynna mér eitthvað danska jólasiði og búin að gera viðeigandi væntingar. Sumt var svolítið óljóst auðvitað og mismunandi frá einni fjölskyldu til annarrar .... en það eina sem ég var búin að fá alveg á hreint var að Danir drykkju mikið og vel um jólin. En aldeilis týpískt fyrir hvað maður getur verið ólánsamur í þessu lífi .... Þessi auma tengdafjölskylda mín rétt hafði af að opna örlítið rauðvín og 2-3 bjóra og svo var það búið !!!!!!!!! Ekkert jólapartý eins og ég var búin að sjá fyrir mér ..... með tilheyrandi trúnaðarskeiðum eða "mér þykir svo vænt um þig", hvað þá að einhver ældi í vaskinn. ÖMURLEGT !!!!!! Ég hefði sko alveg eins getað verið á Íslandi með minni fjölskyldi, það var sko ekki dropanum meira af áfengi en þar er vaninn um jól, og trúið mér það er sko ekki mikið ..........

Þetta var auðvitað hið fróðlegasta fyrir Frónverjann að sjá og upplifa. Við fórum í messu í voða voða voða sætri kirkju og sungum jólasálma eins og "Í Betlehem er barn oss fætt, Ó hve dýrðlegt er að sjá og Heims um ból" gasalega huggulegt. Presturinn leit út eins og jólasveinninn sjálfur og kom fyrir eins og drykkfeldur írskur bóndi, en var eitthvað svo yndislega heimilislegur að hann gersamlega féll í kramið. Svo var auðvitað étið og étið og étið. Hrikalegt hvað Danir geta borðað leeeengi, alltaf endalaust margir réttir og þeir sitja við borðið í fleiri klukkutíma. Fæturnir eru löngu búnir að gleyma tilgangi sínum þegar maður loksins stendur upp. Ég verð líka að viðurkenna að þetta með að fullorðið fólk dansi í kringum jólatréð á aðfangadagskvöld var reyndar pínu vandræðalegt ..... sérstaklega þar sem maður var ekki fullur !!! En samt eitthvað svo kjánalega krúttlegt. Ég hugsaði einmitt til Úlla um 10-leytið ..... engin messa í sjónvarpinu í Danmörku sko ..... og fannst það bara glatað, þó Úlli hafi nú eiginlega alltaf setið einn og hlustað á Guðsorðið á meðan restin af fjölskyldunni hámaði í sig frómas. Mér til ómældrar ánægju gat ég haldið þeim góða sið að láta braka í nýrri bók á meðan ég gúffaði í mig Nóa-konfekti á jólanótt, þökk sé henni Guðrúnu minni. Maður hálf-klöknaði bara við hugulsemina, en hún er vön að vera erlendis um jól og veit greinilega hvers maður saknar. Við Berglind kveiktum auðvitað á Friðarkertum og létum eins og við hefðum flutt kirkjugarðinn með okkur þessa einu nótt. Danirnir áttu bágt með að skilja að ekki mátti slökkva á kertunum þegar við fórum að sofa, þeir eru svo praktískir þessar elskur, en við mæðgur settum upp ógnvekjandi svip þegar einhver gerði sig hið minnsta líklegan til þess að hrófla við kertunum ..... og á endanum gáfust þau upp, hristu hausinn og fóru aldeilis bit í háttinn.

En svona miðað við aðstæður bara fínustu jól ..... þó maður hafi hugsað heim á uþb hálfrar mínútu fresti.

Áramótin voru einmitt svipað dæmi. Við gerðum svo sem það sama og við gerðum heima, hittumst nokkrir vinir (8 stk, voða skemmtileg sko) og elduðum okkur góðan mat og höfðum það huggulegt. Ég var samt allan daginn voða fúl yfir því að vera ekki að fara til Nínu og Steina og nýárast með mínum vinum. Taka út gamla árið og velta fyrir sér væntingum á hinu nýja og það allt. Magga drottning átti brandara kvöldsins þegar hún lék kirkjuklukkur og sagði DONG DONG DONG í áramótaræðunni, Danir lúta höfði af skömm þegar minnst er á þennan ófögnuð. En það jafnaðist auðvitað engan veginn á við áramótaskaupið okkar. Ég á eiginlega ekki orð yfir því að svona mikil húmorþjóð eins og Danir skuli ekki geta lufsast til að gera skaup eins og almennilegt fólk ..... ja fussum svei. Maður einhvern veginn uppgötvar hvað skaupið okkar er svona akkúrat rétti forleikurinn fyrir nýja árið. Hérna varð bara klukkan allt í einu tólf og fólk fór að sprengja upp fyrir restina af yfirdrættinum. Ég var voða hissa hvað var mikið af heimatilbúnum sprengjum og alls konar stórhættulegu stöffi, mörg ár síðan svona hvarf af götunum heima. Og ég held að Danir skjóti upp næstum jafn miklu af flugeldum og við, þeir setja gamla góða nískupúkann upp á skáp á meðan þeir versla inn flugeldana..... það er alveg ljóst.

Þannig að þrátt fyrir að sakna ykkar aldeilis ofboðslega mikið þessa síðustu daga, verð ég víst að játa það að þessi hátíðahöld öll sömul gátu alveg verið verri ....................... meira að segja miklu verri.